DakshTimes News Network
सायंकाळच्या वीजटंचाईवर मात करण्यासाठी महावितरणचा पुढाकार; आगामी उन्हाळ्यात ग्राहकांना मिळणार मोठा दिलासा
काशिनाथ शिंदे : मुंबई
मुंबई : सौरऊर्जेच्या माध्यमातून निर्माण झालेली अतिरिक्त वीज बॅटरीमध्ये साठवून सायंकाळच्या वीज मागणीच्या काळात वापरण्याच्या उपक्रमात महावितरणने १,००० मेगावॅट अवरचा महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. विकेंद्रित वीज वितरण जाळ्याशी संलग्न बॅटरी साठवणूक प्रकल्पांच्या माध्यमातून इतक्या मोठ्या प्रमाणावर वीज उपलब्ध करून देणारी महावितरण ही देशातील पहिली वीज वितरण कंपनी ठरल्याची माहिती मुख्यमंत्री यांचे अपर मुख्य सचिव तथा महावितरणचे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक लोकेश चंद्र यांनी दिली.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पुढाकारातून राज्यात राबविण्यात येत असलेल्या ‘मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना २.०’ अंतर्गत आतापर्यंत सुमारे ७ हजार मेगावॅट क्षमतेचे विकेंद्रित सौरऊर्जा प्रकल्प कार्यान्वित झाले आहेत. या प्रकल्पांमधून निर्माण होणारी वीज कृषी पंपांना दिवसा पुरविण्यात येते. त्यातून शिल्लक राहणारी वीज बॅटरीमध्ये साठवून सायंकाळी वापरण्याची व्यवस्था महावितरणने उभारली आहे.
सायंकाळच्या वीज मागणीसाठी सौरऊर्जेचा आधार
सध्या राज्यात उष्णतेमुळे विजेची मागणी वाढत असताना सौरऊर्जेमुळे दिवसा तुलनेने स्वस्त दरात वीज उपलब्ध होत आहे. मात्र, सायंकाळी सौरऊर्जेचे उत्पादन थांबल्यानंतर वाढलेल्या मागणीची पूर्तता करण्यासाठी अनेकदा अधिक दराने वीज खरेदी करावी लागते. अशा परिस्थितीत बॅटरी साठवणूक प्रकल्प महावितरणसाठी महत्त्वाचे ठरत आहेत.
महावितरणने सुरू केलेल्या बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टिम (बीईएसएस) योजनेअंतर्गत ५०० मेगावॅट क्षमतेची बॅटरी साठवणूक व्यवस्था कार्यान्वित करण्यात आली आहे. या व्यवस्थेतून दोन तास वीजपुरवठा करता येत असल्याने एकूण १,००० मेगावॅट अवर ऊर्जा उपलब्ध झाली आहे. त्यामुळे सायंकाळच्या उच्चांकी मागणीच्या काळात वीजपुरवठा करण्यासाठी मदत होत आहे.
राज्यातील ५० ठिकाणी बॅटरी प्रकल्प
राज्यात एकूण ५० ठिकाणी प्रत्येकी १० मेगावॅट क्षमतेचे बॅटरी साठवणूक प्रकल्प सुरू करण्यात आले आहेत. विकेंद्रित स्वरूपातील या प्रकल्पांमुळे सौरऊर्जेचा अधिक प्रभावी वापर करणे आणि गरजेच्या वेळी साठवलेली वीज उपलब्ध करून देणे शक्य झाले आहे.
महावितरणने एकूण ७५० मेगावॅट क्षमतेचे बॅटरी साठवणूक प्रकल्प उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. हे प्रकल्प दोन तास वीजपुरवठा करू शकतील. त्यामुळे एकूण १,५०० मेगावॅट अवर ऊर्जा उपलब्ध होणार आहे. यापैकी १,००० मेगावॅट अवर क्षमतेचे काम पूर्ण झाले असून उर्वरित काम डिसेंबरअखेर पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे.
याशिवाय आणखी ४,००० मेगावॅट अवर क्षमतेचे बॅटरी साठवणूक प्रकल्प उभारण्याचे काम प्रगतिपथावर आहे. हे प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर सायंकाळच्या उच्चांकी वीज मागणीच्या काळात वीज उपलब्धता वाढण्यास मदत होईल. तसेच बाजारातून तुलनेने महागडी वीज खरेदी करण्याची गरज कमी होण्यास हातभार लागू शकतो.
आगामी उन्हाळ्यात योजनेचा अधिक लाभ अपेक्षित
बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टिम ही नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रातील महत्त्वाची तांत्रिक व्यवस्था मानली जाते. सौरऊर्जेपासून निर्माण झालेली वीज साठवून ती आवश्यकतेनुसार वापरता येत असल्याने वीजपुरवठ्याचे नियोजन अधिक प्रभावीपणे करता येते. महावितरणच्या या उपक्रमाचा लाभ घरगुती, व्यावसायिक, औद्योगिक तसेच कृषी वीजग्राहकांना होण्याची अपेक्षा आहे.
राज्यात बॅटरी साठवणूक प्रकल्पांचा विस्तार झाल्यास सौरऊर्जेचा वापर वाढविणे, सायंकाळच्या वीज मागणीचे व्यवस्थापन करणे आणि वीज खरेदीवरील खर्च नियंत्रित ठेवणे यासाठी मदत होऊ शकते. त्यामुळे आगामी उन्हाळ्यात या योजनेचे महत्त्व अधिक वाढण्याची शक्यता आहे.
