स्वच्छतेच्या नियोजनापासून प्रत्यक्ष अंमलबजावणीपर्यंत महिला आरोग्य निरीक्षक आणि आरोग्य मुकादमांची महत्त्वपूर्ण भूमिका; स्वच्छ सर्वेक्षणासह ‘माझी वसुंधरा’ अभियानासाठीही योगदान
काशिनाथ शिंदे
पिंपरी : शहर स्वच्छ, सुंदर आणि पर्यावरणपूरक ठेवण्यासाठी सफाई कर्मचाऱ्यांचे नियोजन, कामावर देखरेख आणि विविध स्वच्छता उपक्रमांची प्रभावी अंमलबजावणी महत्त्वाची असते. पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेच्या आरोग्य विभागातील महिला आरोग्य निरीक्षक आणि आरोग्य मुकादम या जबाबदाऱ्या समर्थपणे सांभाळत शहराच्या स्वच्छता व्यवस्थेला बळ देत आहेत. स्वच्छतेच्या या मोहिमेत स्नेहल सोनवणे, संतोषी कदम, स्नेहा चांदणे, स्नेहल सुकटे, कोमल फर्डे, रश्मी तुंडलवार, रूपाली साळवे, तसेच महिला आरोग्य मुकादम प्रमिला शिंदे, शिवगंगा नागरगोजे आणि रुक्मिणी बिनवडे यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण ठरत आहे.
शहरातील विविध भागांतील स्वच्छता कामांचे नियोजन करणे, सफाई कर्मचाऱ्यांशी समन्वय साधणे, त्यांच्या कामावर नियमित देखरेख ठेवणे आणि स्वच्छतेविषयक उपक्रमांची प्रभावी अंमलबजावणी करणे, अशा विविध जबाबदाऱ्या या महिला पार पाडत आहेत. दैनंदिन कामकाजातील आव्हानांना सामोरे जात स्वच्छता व्यवस्था सुरळीत ठेवण्यासाठी त्या सातत्याने प्रयत्नशील आहेत.
स्वच्छ सर्वेक्षणासाठी नियोजनबद्ध प्रयत्न
स्वच्छ सर्वेक्षणाच्या अनुषंगाने शहरातील स्वच्छतेचा दर्जा उंचावणे, कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे आणि रस्ते व सार्वजनिक ठिकाणांची स्वच्छता राखणे याला विशेष महत्त्व आहे. या कामासाठी महिला आरोग्य निरीक्षक आणि आरोग्य मुकादम सफाई कर्मचाऱ्यांच्या सहकार्याने विविध उपक्रम राबवतात. स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन व्हावे, नागरिकांमध्ये स्वच्छतेविषयी जागरूकता वाढावी आणि सार्वजनिक परिसर स्वच्छ राहावेत, यासाठीही प्रयत्न केले जात आहेत.
‘माझी वसुंधरा’ अभियानालाही हातभार
स्वच्छतेबरोबरच पर्यावरण संवर्धनाची जबाबदारीही आरोग्य विभागाकडून पार पाडली जात आहे. ‘माझी वसुंधरा’ अभियानाच्या उद्दिष्टांनुसार पर्यावरणपूरक सवयींना प्रोत्साहन देणे, कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे आणि नागरिकांमध्ये पर्यावरण रक्षणाविषयी जागरूकता निर्माण करणे, या बाबींवर भर दिला जात आहे. स्वच्छता आणि पर्यावरण संवर्धन यांची सांगड घालत शहर अधिक सुंदर आणि आरोग्यदायी बनविण्यासाठी या महिला महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत.
जबाबदारीतून स्वच्छ शहराचा ध्यास
शहराच्या स्वच्छतेसाठी प्रत्यक्ष मैदानात काम करणाऱ्या सफाई कर्मचाऱ्यांशी समन्वय साधत या महिला आरोग्य निरीक्षक आणि आरोग्य मुकादम आपली जबाबदारी निष्ठेने पार पाडत आहेत. नियोजन, देखरेख आणि अंमलबजावणी या तिन्ही पातळ्यांवर त्यांचे योगदान शहराच्या स्वच्छता व्यवस्थेला बळ देणारे आहे. स्वच्छ सर्वेक्षण आणि ‘माझी वसुंधरा’ अभियानाच्या माध्यमातून पिंपरी-चिंचवडला अधिक स्वच्छ, सुंदर आणि पर्यावरणपूरक बनविण्याच्या प्रयत्नांत या महिला आघाडीवर आहेत. आपल्या कार्यातून त्या खऱ्या अर्थाने ‘स्वच्छतेच्या दुर्गा’ ठरत आहेत.
स्वच्छतेसाठी नागरिकांचा सहभाग आवश्यक!
“शहराची स्वच्छता राखण्यासाठी सफाई कर्मचाऱ्यांचे योग्य नियोजन, त्यांच्या कामावर नियमित देखरेख आणि नागरिकांशी समन्वय साधणे आवश्यक असते. स्वच्छ सर्वेक्षणाच्या माध्यमातून स्वच्छतेचा दर्जा उंचावण्यासोबतच ‘माझी वसुंधरा’ अभियानांतर्गत पर्यावरण संवर्धनासाठीही आम्ही प्रयत्न करत आहोत. नागरिकांनी स्वच्छतेच्या उपक्रमांत सक्रिय सहभाग घेतला, तर शहर अधिक स्वच्छ, सुंदर आणि पर्यावरणपूरक बनविण्याचे उद्दिष्ट साध्य करणे शक्य होईल.”
— स्नेहल सोनवणे, आरोग्य निरीक्षक, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका
स्वच्छ, सुंदर शहर हेच ध्येय!
“शहर स्वच्छ ठेवणे ही सर्वांची सामूहिक जबाबदारी आहे. त्यासाठी योग्य नियोजन, सातत्यपूर्ण देखरेख आणि नागरिकांचा सहभाग तितकाच महत्त्वाचा आहे. स्वच्छ सर्वेक्षणाच्या अनुषंगाने स्वच्छतेचा दर्जा उंचावण्यासाठी तसेच ‘माझी वसुंधरा’ अभियानांतर्गत पर्यावरणपूरक सवयी रुजविण्यासाठी आम्ही सातत्याने प्रयत्नशील आहोत. सफाई कर्मचाऱ्यांच्या सहकार्याने आणि नागरिकांच्या सहभागातून पिंपरी-चिंचवड शहर अधिक स्वच्छ, सुंदर आणि पर्यावरणपूरक बनविणे हेच आमचे ध्येय आहे.”
— कोमल फर्डे, आरोग्य निरीक्षक, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका







