संवर्धकांविरोधात गुन्हे दाखल; जलपरिसंस्था आणि स्थानिक माशांच्या प्रजातींना धोका
काशिनाथ शिंदे
पुणे, उजनी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्राजवळ तसेच इंदापूर तालुक्यातील कालठण नं. १ परिसरात प्रतिबंधित विदेशी मांगूर (Clarias Gariepinus) माशांचे अनधिकृत संवर्धन करणाऱ्यांविरोधात प्रशासनाने संयुक्त कारवाई केली. जिल्हाधिकारी, पुणे यांनी गठीत केलेल्या समितीच्या पथकाने केलेल्या या कारवाईत मांगूर माशांचे साठे नष्ट करण्यात आले.
प्रतिबंधित मांगूर माशांचे अनधिकृत संवर्धन करणाऱ्यांविरोधात भारतीय न्याय संहितेचे कलम २२३, अन्न सुरक्षा व मानके अधिनियम २००६ मधील कलम ५९ तसेच पर्यावरण (संरक्षण) अधिनियम १९८६ मधील कलम ३, ५ व १५ अन्वये गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
मांगूर माशांमुळे मानवी आरोग्यासोबतच जलपरिसंस्थेलाही गंभीर धोका निर्माण होण्याची शक्यता आहे. हे मासे नदी, तलाव किंवा अन्य जलाशयांमध्ये गेल्यास कटला, रोहू, मृगळ यांसारख्या स्थानिक माशांच्या प्रजातींवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे स्थानिक जैवविविधतेचे संतुलन बिघडण्याचा धोका निर्माण होतो.
मांगूर संवर्धनावर १९९७ पासून बंदी
पर्यावरण आणि जलपरिसंस्थेवरील संभाव्य दुष्परिणाम लक्षात घेऊन भारत सरकारच्या कृषी मंत्रालयाने १९ डिसेंबर १९९७ रोजीच्या पत्रान्वये विदेशी मांगूर माशांच्या संवर्धनावर बंदी घातली आहे. त्यानंतरही अनधिकृतपणे या माशांचे संवर्धन करणाऱ्यांविरोधात प्रशासनाकडून कारवाई केली जात आहे.
आरोग्य व पर्यावरणास हानिकारक असलेल्या प्रतिबंधित मांगूर माशांचे अनधिकृत संवर्धन करू नये. असे संवर्धन आढळून आल्यास नागरिकांनी त्याची माहिती acfpune@gmail.com या ई-मेलवर मत्स्यव्यवसाय कार्यालयास द्यावी, असे आवाहन सहाय्यक आयुक्त मत्स्यव्यवसाय, पुणे अर्चना घि. शिंदे यांनी केले आहे.







