पाणी वाया घालवाल तर कारवाई अटळ! आयुक्तांचे महापालिका विभागांना कडक निर्देश

पिंपरी-चिंचवडमध्ये पाणी बचतीसाठी विशेष उपाययोजना; गळती रोखण्यापासून पुनर्प्रक्रिया केलेल्या पाण्याच्या वापरापर्यंत नियोजन

काशिनाथ शिंदे

पिंपरी : शहरातील पाण्याचा अपव्यय रोखून उपलब्ध पाणीसाठ्याचा काटकसरीने वापर करण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिका प्रशासनाने कडक पावले उचलली आहेत. महापालिकेच्या सर्व विभागांनी पाणी बचतीसाठी तातडीने उपाययोजना कराव्यात, असे स्पष्ट निर्देश आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी यांनी दिले आहेत. या सूचनांकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांवर शिस्तभंगाची कारवाई करण्यात येणार असल्याचेही परिपत्रकात स्पष्ट करण्यात आले आहे.

शहरातील पाणीपुरवठ्याची सद्यस्थिती, उपलब्ध पाणीसाठा आणि मागील वर्षाचा अनुभव लक्षात घेऊन पाणी बचतीच्या उपाययोजनांवर भर देण्यात आला आहे. संबंधित विभागप्रमुखांनी आपल्या विभागातील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांकडून या निर्देशांची काटेकोर अंमलबजावणी करून घ्यावी, असे आदेशात नमूद करण्यात आले आहे.

शहराला दररोज ६५० दशलक्ष लिटर पाणी

पिंपरी-चिंचवड शहरासाठी पवना धरणातून ६.५५ टीएमसी, भामा आसखेड धरणातून २.१५ टीएमसी आणि आंद्रा धरणातून १.२९ टीएमसी असे एकूण ९.९९ टीएमसी पाणी आरक्षण मंजूर आहे. सुमारे ३८ लाख लोकसंख्या असलेल्या शहराला दररोज जवळपास ६५० दशलक्ष लिटर पाणीपुरवठा उपलब्ध होत आहे. सध्या वितरण व्यवस्थेनुसार शहरात एक दिवसाआड पाणीपुरवठा केला जात आहे.

१४ ऑक्टोबर २०२६ अखेर पवना धरणात ९७.१७ टक्के, तर आंद्रा धरणात ९५.८० टक्के पाणीसाठा होता. सप्टेंबरमध्ये परतीचा पाऊस न झाल्याने उपलब्ध पाणीसाठ्याचा विचार करून पाणी बचतीसाठी खबरदारी घेण्याचे निर्देश प्रशासनाने दिले आहेत.

नळ, पाइपलाइन आणि पाणीपुरवठा यंत्रणेची तपासणी

महापालिकेची मुख्य प्रशासकीय इमारत, क्षेत्रीय कार्यालये, रुग्णालये, शाळा, भाजी मंडई आणि अन्य आस्थापनांमधील नळ तसेच पाणीपुरवठा उपकरणांची नियमित तपासणी करण्यात येणार आहे. पाणीगळती आढळल्यास तातडीने दुरुस्ती करून पाण्याचा अपव्यय थांबविण्याची जबाबदारी स्थापत्य आणि पाणीपुरवठा विभागावर सोपविण्यात आली आहे.

पाणीगळतीच्या तक्रारींची त्वरित दखल घेऊन संबंधित विभागाला माहिती देणे, दुरुस्ती पूर्ण होईपर्यंत पाठपुरावा करणे आणि दुरुस्तीनंतर पुन्हा गळती होणार नाही, यासाठी नियमित देखरेख ठेवण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.

उद्याने, मैदाने आणि शाळांमध्ये पाणी बचतीवर भर

शिक्षण विभागाने विद्यार्थ्यांमध्ये पाणी बचतीबाबत जनजागृती करावी, तर आरोग्य विभागाने सार्वजनिक स्वच्छतागृहांसह अन्य ठिकाणी गरजेपेक्षा अधिक पाणी वापरले जाणार नाही, याची दक्षता घ्यावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.

क्रीडांगणांवर पाणी फवारण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याचा वापर टाळून आवश्यकतेनुसार प्रक्रिया केलेल्या सांडपाण्याचा वापर करावा. उद्यानांमधील झाडांना पाणी देण्यासाठीही प्रक्रिया केलेल्या सांडपाण्याचा वापर करण्याचे नियोजन करावे, अशा सूचना संबंधित विभागांना देण्यात आल्या आहेत.

जीपीएसद्वारे तक्रारींची नोंद; प्रभावी काम करणाऱ्या प्लंबरचा सन्मान

पाणीगळतीच्या तक्रारींची नोंद भौगोलिक स्थानाच्या आधारे (जीपीएस) करता यावी, यासाठी माहिती व तंत्रज्ञान विभागाच्या समन्वयाने सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश पाणीपुरवठा विभागाला देण्यात आले आहेत. प्राप्त तक्रारींचे वेळेत निराकरण करून पुन्हा गळती होणार नाही, याची दक्षता घेण्यावर भर देण्यात आला आहे.

विशेष म्हणजे, पाण्याचा अपव्यय रोखण्यासाठी प्रभावी कामगिरी करणाऱ्या प्लंबरचा सत्कार करण्याची सूचनाही आयुक्तांनी केली आहे. त्यामुळे पाणी बचतीच्या मोहिमेत केवळ प्रशासकीय देखरेखच नव्हे, तर प्रत्यक्ष काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या योगदानालाही प्रोत्साहन दिले जाणार आहे.

“पाणी बचतीसाठी प्रत्येक विभागाने आपल्या कार्यक्षेत्रात नियमित तपासणी करून आवश्यक उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. महापालिकेच्या आस्थापनांमध्ये पिण्याच्या पाण्याचा अनावश्यक वापर होणार नाही, याची दक्षता घेतली जात आहे. गळतीच्या तक्रारींचे तातडीने निराकरण करून उपाययोजनांचा नियमित आढावा घेण्याच्या सूचना संबंधित विभागांना दिल्या आहेत.”

— डॉ. विजय सूर्यवंशी, आयुक्त, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका