मिश्कील शब्दांपासून आईच्या मायेपर्यंत… ‘द मनमौजी’मध्ये रंगली वैभव जोशी यांची काव्यमैफल

 

 

‘मन तुझे जलतरंग…’च्या प्रेमळ भावछटांसह विनोद, शृंगार आणि मातृप्रेमाच्या कवितांना रसिकांची भरभरून दाद

अभिजात मराठी भाषा सप्ताहाचा सहावा दिवस विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांनी रंगला

काशिनाथ शिंदे

पिंपरी : कधी मिश्कील शब्दांतून हास्याची कारंजी, कधी प्रेमाच्या तरल भावनांचे काव्यमय चित्रण, तर कधी आईच्या आठवणीने मनाला भिडणारी हळवी अभिव्यक्ती… अशा विविध भावछटांनी सजलेली ‘द मनमौजी’ ही काव्यमैफल प्रसिद्ध कवी व गीतकार वैभव जोशी यांच्या दमदार सादरीकरणाने रंगली. त्यांच्या शब्दांतील सहजता, मिश्कील शैली आणि मनाला भिडणाऱ्या कवितांनी चिंचवड येथील प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृहातील रसिकांना कधी खळखळून हसवले, तर कधी भावुक केले. पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या वतीने आयोजित अभिजात मराठी भाषा सप्ताहाच्या सहाव्या दिवशी या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

‘द मनमौजी’ हा केवळ कविता आणि गझल सादरीकरणाचा कार्यक्रम न ठरता शब्द, भावना, संगीत आणि संवाद यांचा सुरेख संगम ठरला. वैभव जोशी यांनी प्रेम, सौंदर्य, निसर्ग, मानवी स्वभावातील गमतीजमती आणि आईविषयीचे प्रेम अशा विविध विषयांवर भाष्य करणाऱ्या रचना सादर केल्या. त्यांच्या सहजसुंदर शैलीमुळे आणि आशयातील वैविध्यामुळे मैफलीत सुरुवातीपासूनच रंगत निर्माण झाली.

मिश्कील शब्दांतून हास्याची कारंजी

कार्यक्रमातील विनोदी रचनांनी रसिकांना खळखळून हसवले. ‘एक पेग म्हणता म्हणता दोन-चार झाले, सशासारखे जिने एकदम पाणीदार झाले’ अशा मिश्कील ओळींमधून मानवी स्वभावातील गमतीशीर पैलू त्यांनी उलगडले. दैनंदिन जीवनातील प्रसंगांना विनोदाची झालर देत शब्दांमधून हास्य फुलवण्याची त्यांची हातोटी रसिकांना भावली. टाळ्यांचा कडकडाट आणि उत्स्फूर्त प्रतिसादातून या रचनांची लोकप्रियता अनुभवायला मिळाली.

निसर्गप्रतिमांतून प्रेमाचे तरल चित्रण

प्रेम आणि सौंदर्याच्या भावविश्वात घेऊन जाणाऱ्या कवितांनीही मैफलीत विशेष रंग भरला. ‘तिला पाहून सळसळत्या वनाची आठवण येते…’ आणि ‘तिच्या गंधाळण्याने चंदनाची आठवण येते…’ अशा निसर्गप्रतिमांनी सजलेल्या ओळींतून प्रिय व्यक्तीचे सौंदर्य आणि तिच्या अस्तित्वामुळे मनात जागणाऱ्या भावनांचे चित्र उभे राहिले. वनाचा ताजेपणा आणि चंदनाचा सुगंध यांसारख्या प्रतिमांतून प्रेमाच्या तरल अनुभूतीला शब्दरूप देणारी त्यांची शैली रसिकांना भावली.

‘मन तुझे जलतरंग…’मधून प्रेमभावनेचा सुरेल आविष्कार

‘मन तुझे जलतरंग, लहरी तुझा साज’ या लोकप्रिय रचनेने मैफलीत प्रेमभावनेचा सुरेल आविष्कार घडवला. मनातील भावनांची लय, शब्दांचे नादमाधुर्य आणि प्रेमाच्या अनुभूतीचे काव्यमय चित्रण यांमुळे या कवितेने रसिकांची मने जिंकली. भावपूर्ण सादरीकरणाला उपस्थितांनी टाळ्यांच्या गजरात दाद दिली.

आईविषयीच्या कवितेने रसिकांचे डोळे पाणावले

मैफलीतील सर्वाधिक भावस्पर्शी क्षण आईविषयीच्या कवितेच्या सादरीकरणातून अनुभवायला मिळाला. ‘आयुष्याला घाबरण्याचा स्वभाव नाही आई, तुझ्याविना जगण्याचा सराव नाही आई…’ या ओळींमधून आईचे आयुष्यातील स्थान, तिच्या सहवासातून मिळणारे बळ आणि तिच्या अनुपस्थितीची हुरहूर प्रभावीपणे व्यक्त झाली. आयुष्यातील संकटांना सामोरे जाण्याचे धैर्य असले, तरी आईविना जगण्याची कल्पनाही मनाला अस्वस्थ करते, ही भावना या रचनेतून प्रत्ययास आली.

विनोद, प्रेम, सौंदर्य आणि मातृप्रेम अशा विविध भावविश्वांचा अनुभव देताना वैभव जोशी यांनी कविता आणि गप्पांची सहज सांगड घातली. प्रत्येक रचनेमागील भावना आणि आशय रसिकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी त्यांनी संवादशैलीचा प्रभावी वापर केला. त्यामुळे ही मैफल केवळ रंगमंचावरील सादरीकरण न राहता कवी आणि रसिक यांच्यातील जिव्हाळ्याचा संवाद ठरली.

चौकट : ‘चांगभलं’च्या सुरांनी दुमदुमले प्रेक्षागृह

‘चांगभलं’ या सांगीतिक कार्यक्रमातून मराठी संगीत, लोकसंस्कृती आणि परंपरेचे विविध रंग उलगडले. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनाशी नाते सांगणाऱ्या संगीतपरंपरेचा अनुभव देणाऱ्या या कार्यक्रमाने रसिकांना मराठीपणाचा सुरेल आनंद दिला. संगीताच्या माध्यमातून लोकपरंपरांमधील भावविश्व, सांस्कृतिक मूल्ये आणि मराठी भाषेची गोडी यांची अनुभूती उपस्थितांना मिळाली. सुरेल सादरीकरणाला रसिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.

चौकट : ‘गझल आख्यान’मधून उलगडले गझलेचे सौंदर्य

‘गझल आख्यान’ अर्थात ‘मुजुमदार सरांचा क्लास’ या विशेष कार्यक्रमातून गझलेचे साहित्यिक सौंदर्य, रचनापद्धती आणि सादरीकरणातील वैशिष्ट्ये जाणून घेण्याची संधी रसिकांना मिळाली. गझल हा केवळ संगीताचा प्रकार नसून शब्द, भावना, लय आणि आशय यांची सुंदर गुंफण असलेली काव्यपरंपरा आहे, याचा उलगडा या कार्यक्रमातून झाला.

गझलेची निर्मिती, रचनेतील बारकावे, शब्दांच्या अर्थछटा, संगीताचा स्पर्श आणि गायनाची वैशिष्ट्यपूर्ण शैली यांविषयी माहिती देण्यात आली. साहित्य आणि संगीत यांच्यातील अनुबंध अधोरेखित करणाऱ्या या कार्यक्रमाला गझलप्रेमींनी दाद दिली.

चौकट : दिग्गज गायकांच्या स्वरांत रंगला ‘म… मराठीचा’

मराठी संगीताचे विविध पैलू, लोकप्रिय गीतांचा ठेवा आणि भाषेचा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा उलगडणारा ‘म… मराठीचा’ हा सांगीतिक कार्यक्रम उत्साहात रंगला. दिग्गज गायकांच्या सुरेल आवाजातून मराठी गीतसंगीतातील वैविध्यपूर्ण रंग रसिकांसमोर साकारले. भावस्पर्शी गीते, सुरेल सादरीकरण आणि मराठी भाषेविषयीचा अभिमान यांचा सुंदर संगम या कार्यक्रमात अनुभवायला मिळाला.

मराठी संगीताने अनेक पिढ्यांच्या मनावर उमटवलेला ठसा आणि गीतांमधून व्यक्त होणाऱ्या भावनांचा प्रत्यय या मैफलीतून आला. प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृहातील संगीतप्रेमींनी कार्यक्रमाचा मनमुराद आनंद घेतला.

‘सूर तरुणाईचा… ध्यास मराठीचा’मधून नव्या पिढीचा सुरेल आविष्कार

तरुणाईची ऊर्जा, मराठी चित्रपटगीतांची लोकप्रियता आणि महिला वाद्यवृंदाचे दमदार सादरीकरण यांची सुरेल सांगड ‘सूर तरुणाईचा… ध्यास मराठीचा’ या कार्यक्रमात अनुभवायला मिळाली. महिला वाद्यवृंदाने सादर केलेल्या संगीतामुळे कार्यक्रमात उत्साहपूर्ण वातावरण निर्माण झाले.

‘सूर नवा ध्यास नवा’ आणि ‘मी होणार सुपरस्टार’ या कार्यक्रमांतून परिचित असलेले गायक विनल देशमुख, गायिका वर्षा एखंडे आणि ‘इंडियन आयडल मराठी’मधून प्रसिद्ध झालेल्या गायिका अश्विनी मिटे यांच्या सुमधुर स्वरांनी मैफलीला विशेष रंगत आणली. लोकप्रिय मराठी गीतांच्या सादरीकरणाला रसिकांनी उत्स्फूर्त दाद दिली. महिला वाद्यवृंदाची ऊर्जा, गायक-गायिकांचे सुरेल आवाज आणि मराठी गीतांशी जोडलेले रसिकांचे भावनिक नाते यांमुळे ही मैफल विशेष ठरली.

अभिजात मराठी भाषा सप्ताहातील या विविध कार्यक्रमांतून कविता, गझल, लोकसंगीत आणि लोकप्रिय गीतांच्या माध्यमातून मराठी भाषेचे भावसमृद्ध रूप रसिकांसमोर आले. साहित्य आणि संगीताच्या या सांस्कृतिक मेजवानीला मिळालेला प्रतिसाद मराठी भाषा, कला आणि परंपरेविषयीच्या रसिकांच्या जिव्हाळ्याची साक्ष देणारा ठरला.